شهيد ثقةالاسلام گذشته از مراتب علمي، سياستمداري برجسته بود. از يادداشتهاي روزانه ایشان كه در«مجمل حوادث» به يادگار مانده است معلوم ميشود كه وي در حوادث دشوار دوران مشروطهخواهي در تبريز از خود رشادت و درايت بسيار نشان ميداد و با حوصله و تدبير سعي ميكرد اختلافات را برطرف نمايد و حتي براي اينكه ميان سران نهضت تفرقهاي نيفتد كارهاي …
بیشتر بخوانید »یادداشت
تلگراف علمای نجف به محمدعلیشاه
بعد از فرستادن نامه مهم شهيد ثقةالاسلام به مرحوم آيتاللـه آخوند خراساني، مراجع و علماي نجف با پيگيري اين مسئله تلگرافي آتشين به محمدعليشاه مخابره ميكنند و رونوشت آن را به رئيس انجمن، ميرزا محمدتقي ميفرستند. در اين تلگراف علماي نجف طي مطالبي پندآميز، نگراني خود را از حوادث به وجود آمده اعلام كردند و برای همدردي با مشروطهخواهان با …
بیشتر بخوانید »درمسیر دانش
روزها از پي هم ميگذشت. شكوفههاي رشد در شاخسار فكر و انديشۀ علی آشکار می شد. همه به هوش و فراست او پی برده بودند. علی با رفتار و گفتار خود خبر از آینده ای درخشان می داد. او روزها درکنار پدر می نشست و کتاب های او را ورق می زد؛ عشق به دانستن و خواندن در چشم های …
بیشتر بخوانید »پادرمیانی ثقهالاسلام در باسمنج و اعطای دوباره مشروطه
با بياعتنايي محمدعليشاه به تلگراف شهيد ثقـةالاسلام، وي نااميد نميشود و براي فرونشاندن آتش جنگ، تلگرافهاي ديگري براي شاه مخابره ميكند. از طرفي محمدعليشاه كه از قدرت مجاهدان و پيروزيهاي پيدرپي مخالفين باخبر شده بود به ناچار حاضر به مذاكره ميشود. بنابراين به پيشنهاد ثقةالاسلام با توافق محمدعليشاه مقرر ميشود كه طرفينِ نزاع به باسمنج بروند و در آنجا مذاكره …
بیشتر بخوانید »تحصن علما در قم و تلگراف به مظفرالدينشاه
در جريان عدالتخواهي و مهاجرت علماي تهران به قم و تحصن آنها، ثقةالاسلام با ارسال تلگرامهايي به علما و مظفرالدينشاه، ضمن حمايت از خواستههاي مهاجران خواستار بازگرداندن آنها به تهران شد. (كسروي 1363 ش، صص 113 ـ 116) مظفرالدينشاه كه از زمان وليعهدي در تبريز از نزديك با علماي شهر تبريز و به ويژه با ثقةالاسلام آشنا بود، در جواب …
بیشتر بخوانید »صدور فرمان مشروطيت و آغاز اختلافها
پس از صدور فرمان مشروطيت در چهاردهم جماديالثاني (1324 ق) از همان آغازين روزهاي پيروزي جنبش، زندهنام شهيد ثقةالاسلام كه در كار سياست پختگي بسيار داشت از تندروي پرهيز ميكرد و بيآنكه از تحريكات داخلي و بيگانه تأثير بگيرد در نهايت متانت، مردم را با سودمنديهاي حكومت ملي آشنا ميكرد و عقيده داشت كه «اقدامات حاد و ناسنجيده در جامعه …
بیشتر بخوانید »اصل 15 قانون اساسي و طرح چند پرسش
«زبان»، به عنوان يك عنصر فرهنگي، ابزاری برای ارتباط ميان انسانها و نمادي از هويت یک قوم و ملت محسوب ميشود. بديهي است غناي فرهنگ هر ملتي به عنصر زباني كه با آن تكلم ميكنند بستگي دارد. به همين دليل مسله زبان در چارچوب حقوق اساسی که نمود عینی آن قانون اساسی هر کشور است متجلی میگردد. در جمهوری اسلامی …
بیشتر بخوانید »آزادی مطبوعات برای گروه های زبانی و قومی و محلی با توجه به اصل ۱۵ قانون اساسی
توجه به حقوق گروههای زبانی و قومی از دغدغه هاي دیرین جنبش حقوق بشر بوده است. اسناد حقوق بشر تاكيد دارند كه همه مردم از جمله اعضاي اقليتهاي قومي و گروههاي مذهبي حقوق پایه و یكساني دارند و باید بتوانند بدون تبعيض از این حقوق برخوردار شوند. برخي از حقوق مردمي استاندارد براي گروههای قومي و دیني اهميتي ویژه دارند. …
بیشتر بخوانید »سیاست زبانی در قوانین اساسی جهان و فلسفه اصل ۱۵ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران
بر اساس پژوهشهای زبانشناسی بیش از ۵ هزار زبان ارتباطی زنده و فعال وجود دارد که در سراسر جهان پراکندهاند، از طرفی دیگر بیش از ۲۰۵ واحد سیاسی یا دولت در جهان با قانون اساسی خاص وجود ندارد. پرسش اصلی این است که چگونه میتوان نسبتی مطلوب بین زبانهای متکثر و قانون اساسی واحد ایجاد کرد؟ پاسخ به این مساله سرآغاز …
بیشتر بخوانید »آسیبشناسی سیاسی تحریف اصل ۱۵ قانون اساسی توسط نخبگان سیاسی
قانون اساسی بالاترین سند حقوقی و میثاق ملی کشور است. این سند بهمیزانی دارای اهمیت است که نهتنها برای هرگونه تغییر در آن، بالاترین میزان حساسیت توسط قانونگذار پیشبینی شده، بلکه تفسیر آن نیز بر عهده بالاترین نهاد نظارتی گذاشته شده است؛ چرا که تفسیر بهرای هر یک از اصول قانون اساسی توسط نخبگان سیاسی، میتواند آثار سیاسی عمیقی را …
بیشتر بخوانید »
موسسه تاریخ و فرهنگ دیارکهن