رحيم نيكبخت درآمد آذربايجان و اران دو كانون مهم فرهنگ و هويت ايران اسلامي است. قسمت عمده شعر و ادب فارسي در اين دوكانون مهم توسط انديشمندان و شاعران مسلمان خلق گرديده است كه بخش قابل توجه آثاري كه در مورد تاريخ ادبيات ايران نگاشته شده را به خود اختصاص داده است.[1] قبل از شروع بحث لازم به ذكر است …
بیشتر بخوانید »مقالات
روايتي تاريخي ـ ادبي از جنگ هاي ايران و روسیه تزاری
مآثرسلطانيه روايتي تاريخي ـ ادبي از جنگ هاي ايران و روسیه تزاری * يلدا رنجبر خراساني درباره ديرينه روابط ايران و روسيه و تاريخ آغاز هجوم كشور متخاصم روس به خاك ايران آثار و كتاب هاي متعددي به رشته تاليف كشيده شده است. اهميت تاريخ نگاري در اين عرصه به حدي بوده است كه در همان ايام هجوم روسيه به …
بیشتر بخوانید »كتابخانه ربع رشيدي
كتابخانه ربع رشيدي[1] مرتضي محمدنيا رشيدالدين فضلاللهبن ابوالخيرين غالي در سال 648ق/ 639ش در همدان زاده شد، پدرش عمادالدوله ابوالخير همداني پزشك بود و او نيز اين علم را فراگرفت. جد او با خواجه نصير طوسي در دژ اسماعيليان واقع در قهستان به سر ميبرد و پس از فتح آنجا به دست هلاكو به خدمت مغول درآمد. رشيدالدين جواني را …
بیشتر بخوانید »نبرد چالدران: افتخاري براي مردم دلير ايران
دكتر محمدرضا بيگدلي* در تاريخ پرفراز و نشيب سرزمين ما حوادث دردناك بيشماري براي ملت ايران رخ داده است كه ذكر آنها سبب ملال و تأسف همميهنان ميشود. جنگ چالدران را گرچه ميتوان جزو يكي از حوادث دردناك به شمار آورد، ولي رشادت و فداكاري، مقاومت و از خودگذشتگي نيروي نظامي ايران به فرماندهي مؤسس سلسله صفويه كه با 28500 …
بیشتر بخوانید »انقلاب مشروطه آذربايجان، هويت ايراني
انقلاب مشروطيت يكي از مقاطع مهم تاريخ معاصر ايران را تشكيل ميدهد كه در اين نهضت آذربايجان نيز نقش مهمي ايفا كرده است. موقعيت سياسي، اجتماعي و اقتصادي آذربايجان شرايطي را فراهم آورد تا هويت ملي (اسلامي ايراني) در بين مردم و نخبگان آن نمود برجستهاي داشته باشد مهمترين دليل آن در اين خطه از ايران را بايستي حضور مداخله …
بیشتر بخوانید »تجاوز عثمانی به آذربایجان و قتل عام مردم تبریز
تجاوز عثمانی به آذربایجان و قتل عام مردم تبریز (993-986 ق.) نصرالله صالحی[*] مقدمه در طول دورة صفویه، بخش های غربی قلمرو ایران، به ویژه منطقة قفقاز و آذربایجان، بارها مورد حمله و هجوم همه جانبة سپاهیان عثمانی قرار گرفت. در این تجاوزات، بسیاری از شهرها و روستاهای مناطق یاد شده تصرف و تخریب شد و مردمان بیشماری نیز قتل …
بیشتر بخوانید »هويت ايران و ايراني در اشعار استاد شهريار
محمد تقي سبك دل عضو دايره المعارف ايران شناسي مقدمه : استاد شهريار يكي از شاعران بسيار ارزنده ايران همواره با كمك گرفتن از مخزن اندوخته ها ي اجتماعي ، ادبي و فرهنگي خود منشأ تاريخي ، شخصيت و هويت ملي خويش را آشكار نموده و به معرفي پايگاه و حافظه تاريخي مردم ايران زمين پرداخته است . …
بیشتر بخوانید »«تاریخ شفاهی مبارزات نهضت میهن پرستان ارسباران علیه فرقه دموکرات آذربایجان»
بهزاد محمدخانی[*] 1- مقدمه در مقاله پیش رو نگاهی اجمالی به تاریخ شفاهی مبارزات میهن پرستان ارسباران در برابر غائله فرقه دموکرات آذربایجان میپردازد. مختصر نگاهی به زندگینامه مبارزین نشان میدهد که از پایگاه اجتماعی و سیاسی و نظامی بالایی برخوردار بودهاند. همین پشتوانه بزرگی برای مبارزات مبارزین ارسباران شامل: رضاقلی خان محمدخانی، عالیشان محمدخانی، طالب قره باغی، عبداله قره …
بیشتر بخوانید »عید نوروز نماد همبستگی ملی
عید باستانی نوروز یکی از اصلی ترین اعیاد ملی ایرانیان است که البته با حضور اسلام در ایران رنگ و بوی مذهبی ودینی هم به خود گرفته است این عید از ابعاد مختلف قابل بررسی است اما در این مجال اندک به عید نوروز از زوایه وفاق بخشی وایجاد اتحاد وانسجام ملی بین خرده فرهنگ های مختلف نگاهی خواهیم انداخت …
بیشتر بخوانید »نوروز روز بر تخت نشستن امام علی(ع)
موسسه تاریخ و فرهنگ دیارکهن نوروزيهاي چاپ نشده از جلوهي سبزواري* سيدحسن امين روز نوروز عجم گويند ارباب سير جاي بر تخت خلافت صهر پيغمبر گرفت 1- ايرانيان مسلمان و نوروز ايرانيان براي حفظ جشن نوروز از چشمزخم متحجران ايرانستيز، روز نوروز را با جشن به خلافت رسيدن اميرمؤمنان علي(ع) مصادف دانستهاند. ما در مقالهي «نوروز، جشن طبيعت و …
بیشتر بخوانید »
موسسه تاریخ و فرهنگ دیارکهن