مهدی عبادی[1] m.ebadi@ut.ac.ir چکيده در فترت زوال ايلخانان تا پيدايش دولت صفوي(736-907 ق)، با توجه به تحولات مختلف سياسي، اجتماعي و مذهبي، به تدريج نفوذ و اعتبار فقه و كلام سني و نيز علماي اهلسنّت در جامعة ايران، از جمله منطقة آذربايجان کاهش چشمگيري يافت. ادامه اين روند موجب شد به تدريج اعتقادات شيعي در ميان مردم آذربايجان رواج يابد. …
بیشتر بخوانید »مقالات
آذر آبادگان در شاهنامه ی فردوسی
در شاهنامهي فردوسي* شاهنامهي استاد ابوالقاسم فردوسي يكي از بزرگترين آثار ادبي و فرهنگي فارسي است كه افزون بر ارزش و اهميت شعري خود براي شناسايي فرهنگ ايران باستان و تاريخ داستاني آن ارج فراوان دارد. اين اثر ارجدار و دلنشين ادبي پايهاش بر روي روايات كهن كه در سدهي چهارم در كتابهاي فارسي يا پهلوي موجود بوده گذارده شده …
بیشتر بخوانید »آذربايجان آوردگاه هويت ايرانی
آذربايجان در تاريخ و فرهنگ ايران از اهميت ويژهاي برخوردار بوده و هست. نقش آذربايجان در شكلگيري هويت ايراني موضوع مهمي است كه هنوز در مورد آن به اندازه كافي پژوهشهاي بايستهاي براساس نيازهاي روز صورت نگرفته است. در نقشي كه آذربايجان در اين زمينه ايفا كرده است جايگاه دين و مذهب را ميتوان به خوبي ديد و بررسي كرد. نقش …
بیشتر بخوانید »هويت ملي در جنبش دانشجويي
بررسي موردي جنبش دانشجويي تبريز اشاره هويت ملي و مسائل و مباحث مربوط به آن از دغدغههاي متفكران و انديشمندان ايران اسلامي ميباشد. موضوع موقعي اهميت مييابد كه مسائلي در عرصهي داخلي و خارجي هويت ايراني را با چالشهايي مواجه ساخته است.[1] اين اصطلاح در علوم سياسي و علوم اجتماعي تعاريف مختلفي را دارا ميباشد ضمن اينكه همچون ساير اصطلاحات …
بیشتر بخوانید »نگاهي دوباره به واقعه 18 ارديبهشت 57 دانشجويان دانشگاه تبريز
گزارش: رضا عظيم آذري بي ترديد نقش دانشگاهيان و از جمله دانشگاه آذرآبادگان( تبریز) به عنوان دومين دانشگاه قديمي كشور در بسياري از تحولات سياسي ، اجتماعي و تاريخي ايران اسلامي بسيار چشمگير بوده و تاثير بسزايي از خود برجاي گذاشته است. این دانشگاه در حمایت از نهضت اسلامی به رهبری امام خمینی (ره) پیشگام سایر دانشگاهها محسوب می …
بیشتر بخوانید »ایران در شعر شاعران آذربایجان و آران قسمت هفتم
نصير پايگذار ( ـ 1311) نصير پايگذار در سال 1311 در شهر مرند ديده به جهان گشود. ايشان تحصيلات ابتدايي و متوسطه را در شهر مرند و دانشسراي مقدماتي را در شهر تبريز به پايان رسانيده و به عنوان معلّم در شهر مرند شروع به كار كرد. ايشان در سال 1342 از دانشكده ادبيات تبريز در رشته زبان و …
بیشتر بخوانید »قیام آذربایجانیها علیه عثمانیها
حسین صدیقی آذربایجان و شهر تبریز سه بار در جنگ بیست ساله شاه طهماسب با عثمانیان به دست سپاه عثمانی افتاد.[1]دراین تهاجمها بسیاری شهرها و روستاهای بین راه به شکل وحشتناکی تخریب و غارت گردید. از این غارت و تخریبها مساجد مصون ماندند، ولی اغلب شهرها مدارس، مزارات، خانقاهها، کاروانسراها و آثار هنری نیز از بین رفتند. هدف شاه طهماسب …
بیشتر بخوانید »جنبش آزادیستان و یک مدرسه !
رحیم نیکبخت: مدرسه محمدیه که بعد از سال 1313 شمسی به دبیرستان فردوسی تغییر نام داد، در برهه ای قدم به عرصه اجتماعی و سیاسی گذاشت که انقلاب مشروطه و تحولات مهم آن در جریان بود. از این رو نقش و تأثیری که مدرسه محمّدیه در تحولات تاریخی و سیاسی داشته از دو سوی قابل بررسی و توجه است. نخست …
بیشتر بخوانید »ستارخان سردار ملي
ستارخان سردار ملي قهرمان انقلاب آذربايجان[1] از عبدالحسين نوايي ستارخان كسي كه بيش از همه در تاريخ انقلاب تبريز دخالت داشت و حقاً بايد برگشت مشروطه را نتيجهي شجاعتهاي وي بدانيم ستارخان است. وي اصلاً از اهالي قراجهداغ يعني ناحيهايست كه امروزه ارسباران خوانده ميشود، مردي عامي و به كلي بيسواد بود اما شجاعتي زايدالوصف داشت و جزو لوطيان محلهي …
بیشتر بخوانید »عید نوروز نماد همبستگی ملی
عید باستانی نوروز یکی از اصلی ترین اعیاد ملی ایرانیان است که البته با حضور اسلام در ایران رنگ و بوی مذهبی ودینی هم به خود گرفته است این عید از ابعاد مختلف قابل بررسی است اما در این مجال اندک به عید نوروز از زوایه وفاق بخشی وایجاد اتحاد وانسجام ملی بین خرده فرهنگ های مختلف نگاهی خواهیم انداخت …
بیشتر بخوانید »
موسسه تاریخ و فرهنگ دیارکهن