خانه / یادداشت (پەڕە 4)

یادداشت

اصل ۱۵ قانون اساسی حق فرهنگی یا مطالبه سیاسی

اصل 15 قانون اساسی در باب زبان رسمی ایران تصریح دارد که زبان فارسی زبان رسمی کشور است و در عین حال این اصل، واقعیت تاریخی حضور زبان‌ها و گویش‌های مختلف را در جغرافیای ایران در کنار زبان فارسی به رسمیت شناخته و آموزش سایر زبان‌های محلی رایج در سرزمین ایران را در کنار زبان فارسی به رسمیت شناخته است. …

بیشتر بخوانید »

مبانی فلسفی و حقوقی آموزش زبان مادری

آموزش زبان مادری به عنوان یکی از حقوق مرتبط به اشخاص به متعلق به گروه­های قومی و زبانی و نیز یکی از مسایل حساس در پیوند با گروه­های زبانی در دنیای معاصر مورد توجه بوده­است. آموزش زبان مادری در راستای پاسداشت حقوق و آزادی­های شخصی و بشری افراد، متعلق به گروه­های زبانی و نیز حفظ هویت فرهنگی اقوام در برابر …

بیشتر بخوانید »

معنای جوهری اصل ۱۵ و تاثیر آن در سیاستگذاری

معنی و فلسفه اصلی اصل 15 ق.اساسی جمهوری اسلامی ایران با توجه به ظرف فرهنگی در ایران و استحکام درونی آن به یاری مبانی هویتی اش یعنی زبان فارسی به مثابه زبان ملی و رسمی و زبان های محلی به مثابه میراث ملی ایرانیان می باشد. پرسشی که مطرح است این است که طی 4 دهه گذشته این اصل تا …

بیشتر بخوانید »

تحلیل و بررسی رویکرد قوم‌گرایانه به اصل ۱۵ قانون اساسی

تنوع یک پدیده جهانشمول است و بسیاری از کشورهای جهان با این مسئله روبه‌رو هستند. کشور ایران نیز به لحاظ ساختار اجتماعی از گروه‌های مختلف قومی، زبانی، نژادی و مذهبی مختلفی تشکیل شده است. از این‌رو قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران در اصل پانزدهم بیان می‌دارد که زبان و خط رسمی و مشترک مردم ایران فارسی است و اسناد و …

بیشتر بخوانید »

اصل ۱۵ قانون اساسی: هم پوشی مرزهای زبان ملی و مادری

مساله زبان ملی برای واحدهای سیاسی مستقل پس از قرارداد وستفالیا در ۱۶۴۸ یکی از مهمترین دغدغه­های دولت های مدرن در اروپا و سپس امریکای شمالی بوده است. گرچه دولت­های اروپایی در طی قرون پس از وستفالی با سیاست‌های خاص خود و بویژه مطرح کردن یک زبان یا یک لهجه خاص از یک زبان به­عنوان زبان ملی و رسمی کشور …

بیشتر بخوانید »

مفهوم استقلال در تحرّکات منطقه ای پس از مشروطیت ایران

موسسه تاریخ و فرهنگ دیارکهن

مفهوم استقلال در تحرّکات منطقه­ای پس از مشروطیت ایران (مطالعه موردی؛ رویکرد شیخ محمد خیابانی در تبریز) محمد امیر احمدزاده[1] چکیده استقلال یکی از لوازم پیشرفت و از مقدمات درخشش ظرفیت منابع انسانی، فرهنگی و اجتماعی هر سرزمین است. مشروطه‌خواهان ایرانی رهایی از سلطه خارجی، استقلال سیاسی ـ نظامی و اقتصادی را یکی از اهداف و آرمان‌های حرکت خود تلقی …

بیشتر بخوانید »

زبان های مادری، اولویّت های ضروری و اولویّت‌های دیگران!

هدف عمده شکل گیری و پیروزی انقلاب اسلامی در ایران تحقق عدالت در عرصه­های مختلف بود که نمود عینی آن در اصول قانون اساسی لحاظ شده­است.  ایجاد و گسترش رفاه و عدالت اجتماعی که در این چند دهه آسیب دیده است، در کنار دستاوردهای بی شمار خود، حدِّاقل این دو دستاورد را هم در پی خواهد داشت. اوَّل: خانواده­ها به …

بیشتر بخوانید »

بررسی رویکرد جریان واگرا در خصوص اصل ۱۵ قانون اساسی

اصل پانزدهم قانون اساسی یکی از مترقّی­ترین اصول قانون اساسی است که در عین به رسمیّت شناختن زبان و ادبیات محلی دیگر زبان­ها، نسبت آنها را با زبان فارسی به عنوان زبان رسمی کشور مشخص کرده است. اما در سال­های اخیر این اصل بسیار پر مناقشه نموده و جریانات مختلف سیاسی به ارائه قرائت­های متفاوت از آن پرداخته­اند. جریان واگرای …

بیشتر بخوانید »

شرح حال يوسف ناظري عنصرودي؛ حماسه‌آفرین 22 بهمن تبریز

موسسه تاریخ و فرهنگ دیارکهن

اسماعیل وکیل زاده شهید یوسف ناظری در اواخر آذر ماه سال 1340 در روستای عنصرود از توابع اسکو به دنیا آمد. بعد از تولد یوسف در زندگی پدر و مادر تغییراتی به وجود آمد و رزق و روزی خدا افزایش یافت بعد از اینکه یوسف 6 ساله بود به تبریز آمدند و بعد در یک خانه کوچک در طالقانی کوچه …

بیشتر بخوانید »

پیشه وری، مرگ یا قتل

موسسه تاریخ و فرهنگ دیارکهن

  موسسه تاریخ و فرهنگ دیارکهن چکیده / سید جعفر جوادزاده مشهور به سید جعفر پیشه‌وری (۱۲۷۲–۱۳۲۶) سیاستمدار، روزنامه‌نگار و مؤسس فرقه دموکرات آذربایجان می‌باشد که در سال ۱۳۲۴ خورشیدی با همکاری تنی چند از فعالان سیاسی، فرقه دموکرات آذربایجان را براساس دستورات حزب کمونیست شوروی در تبریز تأسیس و با انتشار بیانیه دوازده شهریور اعلام موجودیت کرد. او پس از مدتی کوتاه در تاریخ ۲۱ آذر ۱۳۲۴ به تشکیل …

بیشتر بخوانید »