ساختار تایم لاین

ژوئن, 2023

  • 10 ژوئن

    واکنش دولت ایران…

    واکنش دولت ایران، مقامات و نخبگان و نشریات ایرانی به گذاشتن نام «آذربایجان» بر منطقۀ اران از همان هنگام طرح موضوع .قابل ملاحظه بود. این واکنش­ها را می­توان به دو گروه مشخص تقسیم نمود: نخست آن گروهی که در پسِ این نام­گذاریِ به ظاهر عادی، لایه ­های زیرین و اصلی موضوع را که همان اهداف توسعه‌طلبانه و تجاوزکارانۀ ترکان بود …

    بیشتر بخوانید »
  • 10 ژوئن

    فروپاشی جمهوری آذربایجان

    برخلاف باور محمدامین رسول­زاده و دیگر همرزمانش در فرقۀ مساوات، عمر بیرق برافراشته­ شده توسط آنها دیری نپایید و نزدیک به دو سال پس از تأسیس جمهوری آذربایجان، بیرقی که بنا بود پس از یک بار بر افراشته­شدن برای همیشه در اهتزاز باشد، بر خاک افتاد و آذربایجان به اشغال بلشویک­ ها درآمد و آنان با چیرگی بر فرقۀ مساوات …

    بیشتر بخوانید »
  • 10 ژوئن

    روابط ایران و جمهوری آذربایجان

    روابط ایران با جمهوری آذربایجان پیچیدگی­های خاص خود را داشت و به­ویژه با درنظرگرفتن موضوع نام­گذاری نادرستی که از سوی آنان انجام گرفته بود، می­توان دریافت که به رسمیت شناختن این جمهوری از سوی ایران و سپس ایجاد رابطه با آن کشور، نمی­توانسته به راحتی مورد پذیرش گروههای مختلف روشنفکران و سیاستمداران قرار گیرد. با بررسی اسناد و مدارک و …

    بیشتر بخوانید »
  • 10 ژوئن

    آذربایجان در ترکیب اتحاد جماهیر شوروی و حفظ نام آذربایجان

    به دنبال سرنگونی جمهوری آذربایجان در سال ۱۹۲۰، بلشویک­ها با تشکیل «کمیتۀ موقت انقلاب آذربایجان» به ریاست نریمان نریمانوف، این جمهوری را به نام «جمهوری مستقل شوروی سوسیالیستی آذربایجان» نامیدند. بلشویک­ها نیز نه تنها هیچ مخالفتی در برابر نهادن نام آذربایجان بر آن سرزمین از خود نشان ندادند، بلکه آن را رسماً پذیرفتند. گویا آنان نیز به اهمیت استراتژیک این …

    بیشتر بخوانید »
  • 8 ژوئن

    خروج عثمانی ها از آذربایجان

    با پایان جنگ جهانی اول، نیروهای عثمانی دیگر همانند گذشته توانایی­ لازم را نداشتند و شکست در بسیاری از جبهه ­ها آنان را ناتوان ساخته بود، لذا تصمیم به تخلیۀ باکو گرفتند. با تسلیم بلغارستان در ۳۰ سپتامبر ۱۹۱۸/ ۲۳ ذیحجه ۱۳۳۶ و کناره­ گیری آنها از صفوف دولت‌های مرکز، که به قطع ارتباط عثمانی ­ها با آلمان و اتریش …

    بیشتر بخوانید »
  • 8 ژوئن

    نقش عثمانی ها در به قدرت رسیدن فرقه مساوات

    به دنبال دگرگونی­ های سیاسی ـ اجتماعی رخ­داده در دهه­های پایانی سدۀ نوزدهم در عثمانی و قفقاز، و رشد ناسیونالیسم در میان روشنفکران هر دو منطقه، نوعی حس همدلی میان روشنفکران و نخبگان قفقاز و عثمانی به وجود آمده بود که رفته رفته نیرومندتر می­شد. آنگاه که اندیشۀ پان­تورانیسم و پان­ترکیسم توسط ایدئولوگ­ها و روشنفکران عثمانی مطرح شد و مقبولیت …

    بیشتر بخوانید »
  • 8 ژوئن

    چرخش به سوی پان ترکیسم

    همگام و همپای این حرکت رگه ­های ناسیونالیسم ترکی نیز ظاهر شد و اندیشۀ ملت که در سدۀ نوزدهم در اروپا گسترش یافته بود، روشنفکران عثمانی را به سوی خود جلب نمود (همان، ص ۴۴۳). ترکان تحت تأثیر نوشته ­های روشنفکران و پژوهشگران اروپایی که برخی از آنان مانند دوگوبینو عنصر نژاد و خون را عامل مؤثری در پیشرفت ­های …

    بیشتر بخوانید »
  • 7 ژوئن

    مهاجران شوروی

    در آستانه‌ مشروطیت، قفقازیه به ویژه چاه‌های نفت و کارخانه‌های بادکوبه، سیل ایرانیان بیکار روستایی و شهری فرودست را به سوی خود جلب کرد. نقش این کارگران در جریان مشروطه‌خواهی و تحولات بعدی آن موضوع مهمی است (خسروپناه، ۱۳۷۸، شماره۴۳) که با نگاهی به سرگذشت و زندگینامه بسیاری از کسانی که در عرصه تحولات سیاسی در آذربایجان و حتی تهران …

    بیشتر بخوانید »
  • 7 ژوئن

    تأسیس انجمن فرهنگی ایران و شوروی

    در ادامه سیاست‌های شوروی، از سال‌های اولیه‌ قرن چهاردهم قمری، کمیته‌هایی جهت الحاق آذربایجان ایران به شوروی شکل گرفته بود. برای این منظور در دو مرحله عوامل اطلاعاتی زیادی به ایران اعزام شدند و شناسایی کاملی از آذربایجان توسط این مأموران صورت گرفت. در کنار فعالیت‌های فرهنگی ارتش سرخ و عوامل اطلاعاتی آن، در اسفند ۱۳۲۲ در شورای کمیساریای اتحاد …

    بیشتر بخوانید »
  • 7 ژوئن

    سیاست رضاشاه در آذربایجان

    رضاشاه با نظر خوبی به استان آذربایجان نگاه نمی‌کرد. او همچنان‌ که از استان‌های جنوبی کشور مانند فارس و خوزستان و کرمان بیزار بود از همان زاویه دید نیز به آذربایجان نگاه می‌کرد. نوع نگاه رضاشاه به آذربایجان، ممکن است به دلایل زیر باشد: در فاصله سال‌های ۱۲۸۸-۱۲۹۷ شمسی، آذربایجان زیر سلطه روس‌ها قرار داشت و رضاشاه در روزگار قزاقی …

    بیشتر بخوانید »